Θεατρικό Παιχνίδι

«Tα Καραγκιόζικα» του Βασίλη Ρώτα

Τα Καραγκιόζικα του Βασίλη Ρώτα πρωτοεκδόθηκαν το 1956. Περιλαμβάνουν 28 κωμικές θεατρικές σκηνές. Οι «Καραγκιόζικες» αυτές σκηνές είναι καυτή, οξύτατη και επίκαιρη πολιτική και κοινωνική σάτιρα, που δεν έχει χάσει τίποτα από την επικαιρότητα της, το αντίθετο, γιατί οι καταστάσεις, τα πρόσωπα και πράγματα που σατιρίζονται δεν άλλαξαν ούτε διορθώθηκαν.

Τα Καραγκιόζικα είναι αριστούργημα δραματικής τέχνης, μοναδικό θεατρικό είδος στον τόπο μας, που με έξοχο χιούμορ, απίστευτη συντομία κι εκπληκτική σκηνική οικονομία, με τα πιο απλά και λιτά μέσα, παρουσιάζει όλη τη φοβερήν πραγματικότητα της εποχής.

(Βούλα Δαμιανάκου – από τον πρόλογο της τρίτης έκδοσης του βιβλίου-1984)

Στο αφιέρωμα αυτό παρουσιάζουμε μία από αυτές τις σκηνές «Το γράμμα που έστειλε ο Καραγκιόζης στον Σαρλό», όπου λειτούργησε ως πηγή έμπνευσης τόσο πάνω στη σκηνή αλλά και κάτω από αυτή. Με τους συνοδοιπόρους μου στα τμήματα ενηλίκων της θεατρικής έκφρασης (Συναισθήματα & Εξωραϊστικός Σύλλογος "Εθνική Εστία") αλλά και με τους μικρότερους φίλους από το διαδικτυακό θεατρικό εργαστήρι ταξιδέψαμε μέχρι την Αμέρικα του Σαρλό με σκοπό να παραδώσουμε οι ίδιοι το γράμμα του Καραγκιόζη, αλλά μπήκαμε και στον πειρασμό, να απαντήσουμε σε αυτό, ως άλλοι ανέμελοι «αλήτες» μιας άλλης εποχής.

Το υλικό που προέκυψε σας το παρουσιάζουμε εδώ:

H απάντηση του Σαρλό στο γράμμα που του έγραψε ο Καραγκιόζης.


01. Έλενα Πατριάρχη

Αγαπητέ και φίλτατε συνάδελφε Καραγκιόζη Καραγκιοζόπουλε ή Μπουζουκοκέφαλε ή Γκάγκαρη ή Έρωτα … ώρα καλή να έχεις όπου βρίσκεσαι. Ασπασμούς φιλικούς σε εσέ και την οικογένειά σου.

Θα είμαι σύντομος γιατί εδώ στο μπαλκόνι μου στο Βεβέ - όπου έχω βγει να καπνίσω ένα πούρο αναγιγνώσκοντας το γράμμα σου – έχει πολύ κρύο και μου περιονιάζει τα σωθικά.

Εμαθεύτει κατανοώ και εις την Ψαροκώσταινα ότι μου ηπαγορεύφθει να εγυρίσω στο Αμέρικα (που λες κι εσύ) γιατί οι ιδέες μου έκοβαν λέει στο στενό αριστερά και δεν επήγαιναν μήδε ευθεία, μηδέ δεξιά – όπως είναι και το δικό τους πρέπον!

Πέντε όσκαρ μου’ ταξαν για την κριτική μου – την άλλωτε μουγγή μα τόσο φωνακτή – στον φασισμό και με χαμόγελα δυνατά και χειροκροτήματα πολλά μου πήρανε την βίζα στα μουλωχτά ( όχι βυζά – βίζα Καραγκιόζη μου ).

Και αυτά που σούπες και σκουληκομερμηγκόσουπες σας τάησαν και ρούχα στείλαν για να σας ντύσουν και τις ιδέες τους να σας φορέσουν με λόγια γλυκά … το ίδιο κάναν και σε εμάς. Λόγια λόγια και χάδια και φιλιά για να μας κοιμίζουν τα μυαλά … Και όποιος όχι πει στην εξορία σε τρύπα θα βρεθεί.

Για την πρόσκληση στην Ελλάδα – χίλια ευχαριστώ! Φωλίτσα βρήκα εγώ ζεστή στης Ελβετίας την κορφή. Και είτε εδώ, είτε εκεί όντως θα σμίξουμε μια ώρα καλή! Και με σπληνάντερο ή σοκολάτα και ελβετικό τυρί. Θα κάνουμε το γλέντι μας για την τέχνη που μας ενώνει, την θεϊκή.

Έτερον δεν έχω πουλάκι εσύ θλιμμένο μα στα γέλια σκορπισμένο!

Εύχομαι υγεία καλή σε εσέ και την οικογένεια και σε ασπάζομαι

Φιλικά
Σαρλό!


02. Κωνσταντίνα Βασιλείου



03. Γιάννης Φουτρής

Από,

Από το μακρυνέστερο Λ.Α. της γνωστότερης Αμέρικας, Χολιγουντιανής περιοχής, που τον καιρό αυτό ανθεί εντός εκτός και επί τα αυτά, εγώ, ο επικαλούμενος με το πρωτότυπο όνομα τραμπ, όχι από το τραμπούκος καθώς κοσμάκη δεν “χιτάρω”( δεν φτάνει και η κορμοστασιά μου βλέπεις όσο καμαρωτός κι αν στέκομαι), ευρύτερα γνωστός, μιας και έγινα π ανάθεμά με, με το όνομα Σαρλό κυρίως σε αυτούς που βλέπουν σκάκι (άσπρο-μαύρο) στην οθόνη, μιας και τα χρώματα δεν bornέθηκαν ακόμα,

Προς,

Τον ξυπόλητο φίλο μου Γκάγκαρη, συνάδερφων καλλιτέχνη του πεζοδρομίου της σκιάς, Καραγκιόζη Καραγκιοζόπουλο, που κοροϊδεύει το παλάτι επί δεκαετίες ολόκληρες που κανείς δεν έχει καταλάβει την πονηριά του, εκπρόσωπο της φτωχωλογιάς και τον πάντων στους αιώνες των αιώνων αμήν.

Αδερφέ μου μπλακάϊ, με ευρύτερη χαρά του δυνατού χτύπου της καρδίας μου, όταν μου έγινε γνωστό ότι μου έγραψες, και μυρίζοντας το σάλιο που έβαλες ροχάλοντας το φολντεράκι για να κλείσει, σου γνέφω από την μακρινή Βεσπουτσιανή Αμέρικα, προσπαθώντας να γράψω το ονομά μου και εγώ στην γουολκ οφ φεϊμ.

Το λοιπόν που λες και εσύ, μαθαίνω πως ξεπορτίζεις ακόμα ξυπόλυτος και πως κανένα παπούτσι δεν χουράει την φαλαινοποδάρα σου. Σου αγόρασα ένα ζευγάρι παπούτσια σαν τα δικά μου τα περίεργα που φουράω και κουτσαίνω, να τα έχεις να τα φιλάς ματς μουτς και να τα γυαλίζεις να χτυπά η ακτίνα του ήλιου επάνω και να τυφλώνεις τον απέναντι. Ένα δώρο για τον φιλαράκο μου να τα φουράς και ανάποδα και αντί να πηγαίνεις να έρχεσαι.. Σε έχουν για τρελό, θα τους αποτρελάνεις όλους. Εδώ πιλάλα πιλάλα πηγαίνω γιατί με κυνηγάνε όλοι και όπου πάω με διώχνουν, ήρθε η ώρα μου να μαζέψω τα μπογαλάκια μου και να φύγω φαρ αγουεϊ από εδώ. Το γυρόφερνα καιρό για το πού θα κάμω, όπως επίσης και αν θα τραβολογήσω την λεγάμενη μαζί μου δεξιά και αριστερά , πάνω και κάτω εντός εκτός και επι τα αυτά.

Αποφάσισα το λοιπόν να σε επισκεφτώ στα μέρη σου, στο φτωχικό σου, στην παράγκα σου. Θα έχω μαγειρέψει ντόπιο από τα μέρη της Ευρώπης φαγητό μιας και έμαθα πως έφαγες όλες τις ρέγκες του κόσμου. Μετζοσόλα θα σου φτιάξω. Μετζοσόλα και παπούτσι βραστό να γλύφεις και τα δάχτυλα της πατούσας σου. Θα φτάνει για όλους και για την Αγλαϊα και για τα μικρά να φάτε όλοι μαζί. Ωστόσο φίλε μου μακρυχέρη δεν θα μείνω στο τόπο τούτο το καλό το φτωχό και τρισκατάρατο που ζείς, απλά θα σας κάνω ένα visit, θα σε πάρω και θα φύγουμε τα δυο μας σ άλλη γή σ άλλα μέρη… στα γνέφω αμερικάνικα για να ενημερώσεις την κυρά και τα μικρά κολυμπιθράκια πως ο ξυπόλητος πρίγκιψ της οικογένειας Καραγιώζη θα λείψει κάποιο καιρό. Θα πάμε στο Παρίσι και θα δεις τι εκπλήξεις σε περιμένουν. Μακαρία η οδός λοιπόν! Α ετοίμασε και τον γάιδαρο, θα τον πάρουμε μαζί μας και θα τον φορτώσουμε τρόφιμα. Τον γάιδαρο με το ασύρματο τηλέγραφο λέω που όταν τεντώνει τα αυτιά του στέλνε τηλεγραφήματα, όχι τον άλλον το γέρικο που είναι έτοιμο να τα κακαρώσει. Στο Παρίσι ξανά λέω φίλε μου μας ετοιμάζουν μια υποδοχή που ούτε στον ύπνο σου δεν την έχει δει. Φαντάσου τέτοια υποδοχή δεν την κάνουνε ούτε σε πρεσβετάς. Θα ανεβάσουμε το καλύτερο θίασο που έχει εβερ υπάρξει με ντουέτο εμάς τους δύο. Και μάντεψε… παίζουμε ένα ξενόφερτο για εσάς παιχνίδι που εδώ το λέμε μποξ. Κάτι σαν το βαράτε που έχετε εσείς εκεί. Σου στέλνω και την αφίσα που φτιάξαμε για τον κόσμο. Τα υπόλοιπα από κοντά και όπως λες και εσύ έχετε γεία ψηλά βουνά κι εσείς ψηλές ραχούλες, δάση και ποτάμια και βερεσέδες, ώρα καλή στην πρύμνη μας και αγέρας στα πανιά μας κι ούτε πουλί πετούμενο να μη βρεθεί μπροστά μας γιατί θα το φάω ωμό.



04. Μανόλης Ταγλάρης

Αγαπητέ μου άνθρωπε της τέχνης, Καραγκιόζη Καραγκιοζόπουλε ή Μπουζουκοκέφαλε ή Γκαγκάρη και βάλε.
Με πολλή χαρά έλαβα το γράμμα σου, και μιας και είσαι άνθρωπος της τέχνης, είμαι σίγουρος πως θα καταλάβεις την καλλιτεχνική, όλο μουσική, απάντησή μου. Έτσι λοιπόν:

«Καλέ μου φίλε σου γράφω
για να παρηγορηθώ
και εξαιτίας της απόστασής μας
τρελλά θα εξηγηθώ»
Όπως κατάλαβα, έχετε τα προβλήματά σας αλλά και τα δικά μας δεν πάνε πίσω φίλε μου, οπότε θα μου επιτρέψεις να χρησιμοποιήσω το γνωστό σας τραγούδι που νομίζω πως ταιριάζει στην περίπτωσή μας:

«Τούρκος εγώ και εσύ Ρωμιός
λαός εγώ κι εσύ λαός
εσύ Χριστό κι εγώ Αλλάχ
όμως και οι δυο μας αχ και βαχ
Με λίγη αγάπη και κρασί
μεθάω εγώ μεθάς κι εσύ
πιες λιγό από το τάσι μου
αδέρφι και καρντάσι μου»

Πραγματικά με πολλή μεγάλη έκπληξη έμαθα για την «περιβόητη βοήθεια» που λάβατε από την Δύση και πραγματικά δεν μπορώ να φανταστώ το σκηνικό να πεινάτε μεν αλλά:

«Να παίζει το τρανζίστορ τα Αμερικάνικα
και εσύ περνάς στους δρόμους
με το μπουφάν στους ώμους
και τα πουκαμισάκια τα κοντομάνικα»

Ε ρε γλέντια που θα έλεγες και εσύ.
Σε ευχαριστώ για την πρόσκληση να έρθω στο μέρος σου τώρα που με κυνηγάνε, όμως έχω σκεφτεί τι θα κάνω:

«Μα εγώ μ’ένα άγριο περήφανο χορό
σαν αετός πάνω από τις λύπες θα πετάξω
Σιγά μην κλάψω σιγά μην φοβηθώ
Σιγά μην κλάψω σιγά μην φοβηθώ
Θα πάω να χτίσω μια φωλιά στον ουρανό
Θα κατεβαίνω μόνο αν θέλω να γελάσω
Σιγά μην κλάψω σιγά μην φοβηθώ
Σιγά μην κλάψω σιγά μην φοβηθώ»

Όμως, να ξέρεις πως έχω λάβει πολλή δύναμη από εσένα και απεριόριστη βοήθεια καθώς:

Κείνο που με τρώει
κείνο που με σώζει
είναι π' ονειρεύομαι
σαν τον καραγκιόζη
Φίλους και εχθρούς
στις φριχτές μου πλάτες
όμορφα να σήκωνα
σαν να 'ταν επιβάτες
Λευκό μου σεντονάκι
λάμπα μου τρελή
Ποια αγάπη τάχα μας φυσάει
Βάλε στη σκιά σου
τούτο το παιδί
Που δεν έχει απόψε
πού να πάει πού να πάει
Σαν κουκιά μετρώ
τα λόγια του καμπούρη
πίσω απ' το λευκό πανί
μέσα στο κιβούρι
Μα όσο κι αν μετρώ
κάτι περισσεύει
Τρύπια ειν' η αγάπη μας
και δε μας προστατεύει
Λευκό μου σεντονάκι
λάμπα μου τρελή
Κόκκινα αυγά ή καρναβάλια
μέσα από την κάλπη τη στατιστική
Μας κοιτάζει ο Χάρος
και του τρέχουνε τα σάλια»

Νικημένο μου ξεφτέρι δεν αλλάζουν οι καιροί,
με φωτιά και με μαχαίρι πάντα ο κόσμος προχωρεί
Καληνύχτα Καραγκιόζη, αυτός ο κόσμος δε θα αλλάξει ποτέ
Καληνύχτα.

Με εκτίμηση
Σαρλό Στραβαρίδας, μάστορας του μπερντέ και παίχτης της οθόνης

Δραματοποίηση από τους μαθητές του διαδικτυακού θεατρικού εργαστηρίου η Πρόβα.

Ο Καραγκιόζης του Ρώτα είναι στο ρόλο του λαϊκού ανθρώπου που η μοίρα του του «γράφει» να βγάζει τα κάστανα απ’ τη φωτιά και να κάνει πράγματα πολύ πιο πάνω απ’ τη μπόρεσή του. Έτσι τον βλέπουμε άλλοτε να κάνει τον «τρελό», άλλοτε να τις τρώει, άλλοτε να βαράει, ν’ αναδιπλώνεται, να κάνει ηρωισμούς τρέμοντας απ’ τον φόβο του, πάντα να βγαίνει ασπροπρόσωπος και ποτέ να μην προδίνει την αποστολή του.

Ευχαριστούμε τον Δρ Θανάση Ν. Καραγιάννη που έφερε πάλι στο φως αυτά τα υπέροχα κείμενα του Βασίλη Ρώτα και μας έκανε να γνωρίσουμε καλύτερα το έργο αυτού του σπουδαίου δραματουργού.

Βιογραφικό και Βιβλιογραφία Δρ Θανάση Ν. Καραγιάννη - εδώ.

Σχετικά με το τελευταίο του βιβλίο - εδώ.

Όταν τελικά ο Σαρλό ήρθε στην Αθήνα

Προτεινόμενες θεατρικές ασκήσεις:

1. Απάντησε κι εσύ στο γράμμα του Καραγκιόζη ως Σαρλό.

2. Με αφορμή το τραγούδι «Τσάρλι Τσάπλιν» Δημιουργείστε την δική σας δραματουργική σύνθεση, γυρίζοντας το δικό σας video clip. Χρησιμοποιείστε τους στίχους ως σενάριο και με παντομίμα ζωντανέψτε την ιστορία.

Μαζί με τους μαθητές του διαδικτυακού θεατρικού εργαστηρίου η Πρόβα.

Περισσότερα για το θέατρο σκιών σε σχέση με την λαϊκή μας παράδοση στο αρχείο της ΕΡΤ

«Καρναβάλι και Καραγκιόζης».

Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ ο συγγραφέας ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΙΟΥΡΤΣΑΚΗΣ αναλύει τη σχέση του καρναβαλιού, του λαϊκού θεάτρου και του θεάτρου σκιών, εξηγεί τις κοινές καταβολές τους, τους συμβολισμούς και τα έθιμα που δημιουργήθηκαν και τη λαϊκή παράδοση γύρω από θέματα που αφορούσαν στην ουσία της ζωής των απλών ανθρώπων μέσα στο πέρασμα των αιώνων.

«…αυτός ο χάρτινος ήρωας, αυτός ο κατεργάρης, αντιπροσωπεύει ότι μονιμότερο υπάρχει μέσα μας. Όσο η ζωή προχωράει, οι εποχές αλλάζουν, τα χρόνια περνούν, εκείνος μένει ο αθάνατος εαυτός του. Πάντα ίδιος, πάντα καινούργιος, πεισματικά δικός μας. Ίδιος μ’ εμάς, ίδιος με το πείσμα μας να ονειρευόμαστε πάλι και πάλι…»

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ - εδώ.

Στα χρόνια των Δουκάτων στήν πόλι Σεβρί Χισάρ της Προύσης τής Μικρασίας ο Δούκας ήθελε νά κτίση ένα απέραντο παλάτι. Ο εργοδηγός ο καί ευνοούμενος του Δούκα, ο οποίος όνομάζετο Χατζηαβάτης, άρχισε τό έργο καί προσέλαβε όλους τούς απαιτουμένους έργατες. Κατά την τρίτη έβδομάδα πήρε κι έναν κτίστη ασχημον μέ μορφήν πι¬θήκου καί μέ μεγάλη ευστροφία καί πνεύμστος καί ο όποιος μέ τήν μεγάλη του εύγλωττία δέν αφηνε τούς έργάτας νά δουλεύουν, μέχρι τού σημείου ώστε όταν ένύκτωνε νά ανάβουν τά φώτα γιά νά τόν βλέ¬πουν καί νά τόν ρωτάνε. Αύτός ό κτίστης όνομά¬ζετο Κάρα-Γικιός.

Αυτή ή κατάστασις έβάσταξε μία εβδομάδα. Ο Δούκας κάθε Παρασκευή επιθεωρούσε τό κτίριο. Καί άφού τό επιθεώρησε είδε πώς δέν προχωρούσε ή δουλειά. Κάλεσε λοιπόν τότε τόν ευ¬νοούμενον του εργολάβον καί τόν έρώτησε γιατί δέν προχωρούσε η δουλειά. Τότε ο εργοδηγός του είπε ότι ύπήρχε ένας κτίστης όνομαζόμενος Κάρα-Γκιός, πού μέ τά τόσα του ωραία αστεία απασχολούσε τούς έργάτας καί δέν τούς άφινε νά έργασθούν. Έθύμωσε τότε πολύ ό Δούκας καί διέταξε αμέσως νά τόν σκοτώσουν καί τόν σκότωσαν.

Το θέατρο Σκιών έχει τόσο βαθιές ρίζες στη λαϊκή μας παράδοση που δεν έχει πάψει να συγκινεί ακόμα και σήμερα.

Ο Καραγκιόζης, ο κεντρικός του ήρωας, είναι ένας χαρακτήρας λαϊκός, αληθινός και ασυμβίβαστος. Μιλά έξω από τα δόντια, σατιρίζει τη φτώχεια του και λέει ό, τι σκέφτεται με έναν τρόπο μοναδικό και ανεπανάληπτο. Ωστόσο, κάθε περιπέτεια του Καραγκιόζη, καθώς και των υπόλοιπων ηρώων του Θεάτρου Σκιών, μας περνάει το μήνυμα ότι το χιούμορ είναι απαραίτητο στοιχείο στη ζωή μας για να διατηρούμε την αισιοδοξία μας και να αντιμετωπίζουμε με περισσότερη δύναμη τις δυσκολίες που τυχαίνουν σε όλους μας.

Από την σειρά βιβλίων για παιδιά «Αγαπώ τον Καραγκιόζη» εκδ. Άγκυρα

Διδασκαλία - συγκέντρωση υλικού

Έφη Καραγιάννη
Ηθοποιός/θεατροπαιδαγωγός

Διαβάστε το βιογραφικό.


O ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για την μεγιστοποίηση της εμπειρίας πλοήγησης. Διαβάστε περισσότερα σχετικά με τα Cookies και την Πολιτική Απορρήτου εδώ.